معنویت-عقلانیت: خردادماه سال ۱۳۷۸، در دانشگاه مفید قم، نخستین کنگره‌ی بزرگداشت مقام علمی امام موسی صدر برگزار گردید. در همین راستا نشستی با حضور محمد مجتهدشبستری، مصطفی ملکیان، محمدرضا بهشتی و با اداره یوسف ایروانی، تحت عنوان «همزیستی بین ادیان» برگزار و حاصل آن در روزنامه همشهری (۱، ۲ و ۳) منتشر شد. ضمن تشکر ویژه از دوست عزیز حمید قاسمی، در زیر سخنان مصطفی ملکیان تقدیم می‌گردد

منبع: روزنامه‌ی همشهری، دوشنبه ۲۶ مهرماه ۱۳۷۸، شماره ۱۹۵۷

۱. مطلبی که من در ذیل سخنان آقای مجتهد شبستری عرض می‌کنم این است که ما باید به مسأله همزیستی مسالمت‌آمیز پیروان ادیان و مذاهب و مبانی نظری لازم برای این همزیستی، در سطح عمومی‌تری بپردازیم. به‌تعبیر دیگر مسأله این نیست که در محافل آکادمیک و در دانشگاهها و در مراکز تحقیقاتی‌ای که پیروان ادیان و مذاهب در سرتاسر جهان برپاکرده‌اند، صاحبنظران و اندیشمندان گاهی درباره ....

خلطی در ناحیه باورها

منبع: تهران امروز، سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۸۵

مصطفی ملکیان

کم اتفاق نمی‌افتد که رای و باوری نه به‌واسطه گذر معرفت‌شناختی که در نتیجه گذر روان‌شناختی شکل می‌گیرد.

عموم نظارت در سطح باورهای عمومی این گونه پدید آمده‌اند حتی کم نیستند نظراتی که در سطح باورهای فردی در نتیجه گذر روان‌شناختی پدید می‌آیند و نه خودآگاهانه که ناخودآگاهانه بروز پیدا می‌کنند. یک باور در گذر معرفت‌شناختی با گذشتن از فیلتر صدق و کذب و مقدمه‌چینی منطقی با التزام به دلیل‌مندی مقبول یا مردود می‌شود لکن در گذر روان‌شناختی پذیرش باورها و رد آنها بدین شکل نیست بلکه چون فرایند رد و قبول ناخودآگاهانه است اساساً به سطح خودآگاهی نرسیده و در معرض آزمون منطقی قرار نمی‌گیرد.

پاسخ به انتقاد*

منبع: آینه پژوهش ـ شماره ۴۶ ـ مهر و آبان ۷۶

بهاءالدین خرّمشاهى

حدوداً در اوایل تابستان امسال (۱۳۷۶)، از بعضى از دوستانم که از اخبار فرهنگى باخبرند و به محافل علمى آمد و رفت دارند، شنیدم که نشریه ارجمند آینه پژوهش خیال دارد نقدى را که به اصطلاح (علیه) این جانب نوشته شده است به چاپ برساند. از اینکه این نشریه با مدیریت دوستانم و بالاخص دوست دانشور قرآن پژوهم جناب حجةالاسلام مهدوی‌راد قصد دارد مقاله‌اى در تخطئه یکى از ترجمه‌هاى بنده انتشار دهد در باطن اندکى آزرده شدم. کمى بیشتر فحص و جست‌وجو کردم و معلوم شد که این نقد نوشته یکى از فضلا به نام حجةالاسلام ملکیان است و بر کتاب فرهنگ و دین نوشته شده که بنده ویراستار و در عین حال مترجم بعضى از مقالات آن بوده‌ام و مجموعه‌اى از 23 مقاله برگرفته از دایرةالمعارف دین، ویراسته میرچا الیاده است.