مصطفی ملکیان
منبع: روزنامه اعتماد ملی، شماره ۱۰۷ - پنجشنبه ۲۵ خرداد ۱۳۸۵ (با اندکی ویرایش)
در صد سال اخير كساني كه درباره مشكلات جامعه سخن گفتهاند و مطالعه كردهاند معمولاً مجموعه علل و عواملي كه باعث اين همه مشكلات علمي، بيچارگي و بدبختي و مسائل نظري براي جامعه شده است را بيشتر در سه محور كندوكاو كردهاند. اولين محور، مداخله كشورهاي خارجي، استعمار و انواع و اقسام سلطهطلبيها بوده است. دومين نكته رژيمهاي سياسي حاكم و مساله سوم تلقي مردم از دين بوده است. اين سه عامل تاكنون بيشتر مورد تاكيد بوده است و بسته به ديدگاههاي مختلف بر يكي از اين عوامل بيشتر تاكيد شده است. اگرچه معمولاً كسي هم نيست كه دو عامل دیگر را انكار كرده باشد.
اما مسالهاي كه مهمتر از اين سه عامل است وضع فرهنگي مردم است. به تعبير ديگر آسيبشناسي فرهنگي مردم ايران و اينكه به لحاظ فرهنگي چه امور نامطلوبي در ذهن و ضميرشان راسخ شده است. بنابراين سخنان من به معناي انكار سه عامل ديگر نيست. ولي تاكيد بر اين است كه مهمتر ازآن، نگرشهاي فرهنگي ماست.
در باب نگرشهاي فرهنگي من يك تفسير دوگانه دارم. من معتقدم وقتي گفته ميشود كه از ماست كه بر ماست و اينكه گفته ميشود ما بايد از درون تغيير كنيم دو نوع تغييركردن مراد است كه من به يك نوع آن ميپردازم.
ادامه مطلب