منبع: فصلنامه‌ی هفت آسمان، شماره‌ی دوم، تابستان ۱۳۷۸

گفت‌وگو با استاد مصطفى ملكيان

هفت آسمان: آيا نوع و ميزان نياز انسان معاصر به دين نسبت به گذشته تغييرى كرده است؟ اگر اين نياز تشديد شده است به كدامين قرائت؟ و نيز چه مؤلفه هايى در جهان امروز در اين تشديد نياز مؤثر بوده است؟

راستش را بخواهيد، سؤالتان، به سبب شدت ابهامى كه دارد، لا اقل براى من، قابل جوابگويى نيست. مثلا، معلوم نيست كه منظورتان از لفظ "دين"، دقيقاً، چيست. مى دانيد كه از اين لفظ معانى بسيار عديده اى اراده مى توان كرد. ممكن است، بر حسب بعضى از معانى اين لفظ، انسان امروزى هيچ نيازى به دين نداشته باشد و، بنا به برخى از معانى ديگر آن، انسان امروزى همچنان نيازمند دين باشد ولی ...

راهى به رهايى

- مصطفى ملكيان ، متولد ۱۳۳۵ شهرضا

- تحصيل در رشته مهندسى مكانيك دانشگاه تهران ۱۳۵۲

- كارشناس ارشد فلسفه از دانشگاه تهران ۱۳۶۵

- استاد دانشگاه تهران و تربيت مدرس

- از دين پژوهان برجسته دوران معاصر

- برخى از تأليفات وى عبارتند از: «تاريخ فلسفه غرب ، اخلاق باور، نقدآراى اخلاقى - سياسى مكينتاير، مشتاقى و مهجورى ، راهى به رهايى در رهگذر باد ونگهبان لاله و...»

- برخى از آثار ترجمه شده توسط او عبارتند از: « ويتگنشتاين (اثر هادسن)، گابريل مارسل (اثر سم كين ) ، سيرى در سپهر جان (مجموعه مقالات)، نگريستن از ناكجا به هر كجا (اثر تامن ميگل ) »

- سردبير مجله ناقد

- عضو هيأت علمى مؤسسه نگاه معاصر

- ترجمه مقالات بسيارى در حوزه انديشه و فلسفه

اشاره: آنچه كه در پی می آيد چكيده ايست از گفت‏وگوى مصطفي ملكيان با شماره سوم مجله نامه ميبد، كه در آن، معانى و برداشت‏هاى متعدد از بحث «معناى زندگى‏» را از يكديگر باز شناخته و پس از ارائه توضيحاتى در باره هر كدام، به مسائلى همچون مجهول بودن يا مكشوف بودن معناى زندگى، رابطه عشق با معناى زندگى و ساحت‏هاى گوناگونى كه در آنها مساله «معناى زندگى‏» قابل طرح است، پرداخته است.

در مورد معناى زندگى اولا بايد دو امر را از يكديگر تفكيك كرد . گاه مراد از معناى زندگى، هدف زندگى است و گاه مراد از آن، فايده زندگى است و اينها خيلى با هم متفاوتند . نخست، درباره معناى زندگى، به معناى هدف زندگى سخن مى‏گويم . گاه هدف به موجودى كه داراى علم و اراده است، نسبت داده مى‏شود و گاه به موجودى كه داراى علم و اراده نيست . حال ما در ميان موجوداتى كه داراى علم و اراده هستند، توجه خود را به انسان محصور مى‏كنيم . موجود صاحب علم و اراده، در يكايك كارهاى آگاهانه‏اى كه انجام مى‏دهد، رسيدن به چيزى را در نظر دارد كه به آن هدف مى‏گوييم.